Kilidi kendileri kapatacak – Jale Özgentürk

Dünya öngöremediği büyük bir krizle savaşıyor. Salgın bir yandan sağlığımızı tehdit ediyor, diğer yandan geleceğimizi. Salgının ulaşacağı boyut tahmin bile edilemiyor. Salgınla birlikte peş peşe gelen sorular, gündemin ateşini de yükseltiyor: Salgın bittiğinde dünya ekonomisi ne olacak? Çalışacağımız bir işimiz olacak mı? Kira ve faturalar nasıl ödenecek?

Soru çok ama yanıtı henüz kimsede yok! Korku da büyük. Şimdi öncelikli mesele, muhtemel ölümleri azaltmak. Ve bunun için de Türkiye’de adım adım bir karantinaya yaklaşıyoruz.

Sağlık Bakanlığı, uzmanlar, sosyal mesafeyi koruma ve kalabalık oluşturmaktan uzak durma uyarısı yapıyor. Atılan adımlar, alınan önlemler olumlu ama insanların toplu olarak bulunduğu alışveriş merkezleri hâlâ neden kapatılmıyor?

Kamuoyu, doğal olarak sorumluluğun AVM yatırımcılarında olduğunu düşünüyor. Sosyal medyada da gecikme nedeniyle onlar eleştiriliyor. 346 adet AVM’de çalışan emekçiler ise büyük bir endişe ile her gün mağazalardaki görevlerine gidiyor…

Tepkiler artınca, önceki gün Boyner’den İpekyol’a, Koton’dan Twiggy’e, Mavi’den Damat’a, önemli markalar mağazalarını kapatma kararı aldı. AVM’lerde mağazaların yüzde 70’e yakını kapanmış oldu. Ancak AVM’ler tümüyle kapanmadı. Mağazalar kapansa da yeme içme bölümleri hâlâ açık… Çünkü 16 Mart’ta sadece AVM dışındaki kafe ve lokantalara kapatma kararı alınmıştı.

Öğrendiğime göre AVM yatırımcıları bir süredir kamudan AVM’lerin kapatılmasını talep ediyor. Ancak bir türlü adım atılmamış. Bunun üzerine kendileri adım atmaya karar veren Alışveriş Yatırımcıları Derneği (AYD), önceki gün bir tavsiye kararı açıkladı.

Açıklamada “Açılış kapanış saatlerini kamu otoritesi belirlediği için kapatma kararını ivedilikle bekliyoruz” cümlesi yer aldı. Bu cümle şu demek.: AVM’lerin kapatılması kararını ancak kamu otoritesi yani valilik veriyor. Kamu “AVM’ler kapatılsın” demeden, yatırımcının kapatması hapse varan bazı yaptırımlara ve cezalara neden oluyor.

Ancak AVM sahipleri gecikmenin getireceği faturanın ve vicdani sorumluluğun daha fazla olduğunu gördüğü için bu cezalara rağmen kesin adım atmaya karar verdi. Valilikten resmi bir kapatma izni gelmese bile artık Türkiye’deki tüm AVM’leri kapatacaklar. Bu satırların yazıldığı 18.00’e kadar hâlâ bir açıklama da gelmedi. Kamuyu beklemeden ilk adımı da AK Merkez’in sahibi Akiş Gayrimenkul attı ve alışveriş merkezlerini kapattı.

Kapatma kararı çok doğru. Ancak 346 AVM’de 40 bine yakın çalışan var. Bu çalışanların hakları ne olacak? AYD, maaşların ödenmeye devam edeceğini, işten çıkarma da olmayacağını belirtiyor.

Ancak gerçek faturayı zaman gösterecek!

Türkiye’deki 346 AVM, virüse önlem için alınan kapatma kararları içinde yer almadı. Çalışanların tedirginliği çok artınca, AVM’lerdeki markalar da tek tek mağaza kapatma yoluna gitti.

Valiliklerden dün de karar çıkmazken, önceki akşam üyelerine kapatma tavsiyesi yapan AYD’nin çağrısına ilk cevap veren Ak Merkez oldu. AYD bugün de tüm AVM’leri kapatacak.