Şeyh Bedreddin’in bugün idam edilişinin 601. yılı

Yaşamını, eşitlik ve adalete adayan, bunu yaşam biçimi haline getiren Şeyh Bedreddin’in bugün idam edilişinin 601. yıldönümü.

Nazım Hikmet dizelerinde de ifade ettiği gibi “Hep bir ağızdan türkü söyleyip/ hep beraber sulardan çekmek ağı/demiri oya gibi işleyip hep beraber, /hep beraber sürebilmek toprağı, /ballı incirleri hep beraber yiyebilmek, /yârin yanağından gayrı her şeyde/her yerde/ hep beraber!”

Şeyh Bedreddin, yaşamını, eşitlik ve adalete adadı.

Şeyh Bedreddin 1359 yılında Edirne civarında eski bir kaza merkezi olan Simavna’da doğdu. İlk eğitimini aile içinde alan Şeyh Bedreddin gençlik yıllarında yaklaşık olarak 20 yıl boyunca Bursa, Konya, Kudüs, Kahire, Tebriz ve Kazvin’de eğitimini sürdürdü. Özellikle Kahire’de geçirdiği zaman Şeyh Bedreddin için dönüm noktası oldu. Dönemin ünlü alimi Şeyh Hüseyin Ahlati’nin rahle-i tedrisinde öğrenim gördü. Şeyh Bedreddin, eğitiminin sonunda döndüğü Rumeli’de Osmanlı’nın 1402 Ankara savaşında Timurlenk’in orduları karşısında yaşadığı bozgun sonrasında bir duraklama içine girdiği tarihe “Fetret Devri” olarak geçmiş olan bir iç savaşla karşılaşır.

Şeyh Bedreddin haksızlıklara karşı durmak için büyük bir ayaklanma başlatır. Tarih sayfalarında üç ayrı isyan olarak geçse de, başta Ege’nin Karaburun’undan Börklüce Mustafa ile bugünün Manisa bölgesinden Torlak Kemal’in önderliğindeki isyanlarda Şeyh Bedreddin isyanın içindedir.

“DÜNYADAKİ HER ŞEY ORTAK VE EŞİT PAYLAŞILMASI GEREK”

Şeyh Bedreddin, Torlak Kemal ve Börklüce Mustafa’yı yanına çektiği halk ile birlikte, dünyadaki her şeyin ortak olduğu ve eşit paylaşılması gerektiğini savunup 1400’lü yılların başında başlamak üzere Osmanlı’ya karşı başkaldırdı. Ege’den başlayıp Batı Trakya, Deliorman, Serez’e kadar uzanan geniş bir coğrafyaya yayıldı. Bedreddin 1413’te tahta geçen Çelebi Mehmet tarafından İznik’te zorunlu ikamete mahkûm edilmesiyle beraber, son ayaklanma hızla yayıldı. Ancak bir ihanet sonucu yakalanan Şeyh Bedreddin 601 yıl önce 18 Aralık 1418’de, Serez çarşısında idam edildi.