Sosyal Medyaya TC Zorunluluğu Teklifi: Tamamen Fişleme

“Günlük erişimi 500 binden fazla olan sosyal ağ sağlayıcılarının hizmetlerinden yararlanmak isteyenlerin TC kimlik numarasını girmeleri zorunlu olsun.” Bu şart, MHP’nin TBMM Başkanlığı’na sunduğu kanun teklifinden. Yani Twitter ya da Facebook gibi sosyal ağlara girerken kimlik numarası zorunluluğu getirilmek isteniyor. Peki, teklif sosyal medya kullanıcıları için nasıl bir tehdit oluşturuyor? Prof. Dr. Yaman Akdeniz ile Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği’nden Veysel Ok’a sorduk.

TBMM Başkanlığı’na, “İnternet Ortamında Yayınların Düzenlenmesi Ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi” başlıklı bir kanun teklifi sunuldu.

Teklifi sunan isim MHP’li Halil Öztürk. ‘Sosyal medya platformlarında dolaşan yalan haberler ve sahte hesaplar yüzünden birçok internet kullanıcısının mağduriyet yaşadığını’ öne sürüyor.

Öztürk’ün teklifinde yer alan maddeler arasında sosyal ağ sağlayıcılarının Türkiye’de temsilcilik açması, temsilcilik açmayan sağlayıcıların ağ trafiklerinin yavaşlatılması veya durdurulması, hizmet almak isteyen kullanıcıların Türkiye Cumhuriyeti (TC) kimlik numaralarını girmesinin zorunlu kılınması ve kimlik numarası ile açılmayan hesaplara izin verilmemesi, içeriklerin kaldırılması gibi tedbirler yer alıyor.

Peki, teklif ne anlama geliyor, sosyal medya kullanıcıları için nasıl bir tehdit oluşturuyor?

”Akdeniz: Salgın fırsata çevrilmeye çalışılıyor”

Prof. Dr. Yaman Akdeniz, hükümetin eleştiri alanını daraltma girişimlerinde bulunduğunu belirterek, “Devlet eleştirilere tahammül edeceğine, sürekli eleştiri alanını daraltmak için girişimlerde bulunuyor” sözleriyle teklifi değerlendirdi.

“Covid-19 salgınını da fırsata çevirmeye çalışan bu gibi girişimlere karşı çıkmak gerekir” diyen Akdeniz, dünyanın hiçbir yerinde sosyal medyaya kimlik numarası ile girme şartı olmadığını vurguladı.

Akdeniz, “Sosyal medya eleştirilerinden rahatsız olanlar siyasete girmesin. Kaldı ki bir şey sosyal medyada yazıldı diye doğru olduğu anlamına gelmez” değerlendirmesinde bulundu.

Teklif yasalaşırsa bu, düşünce ve ifade özgürlüğünü nasıl etkiler? Akdeniz, “Bugüne kadar olumlu etkileyen herhangi bir gelişme olmadı ki bu sefer olsun” diyor.

”Avukat Ok: Teklif kişilerin tamamen fişlenmesi demek”

Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği Eş Direktörü avukat Veysel Ok ise iktidarın bilgiyi tekelleştirmek istediğine ve buna yönelik çalışmaları sık sık attığına dikkat çekiyor.

Ok’a göre MHP’nin teklifinin yasalaşması halinde Çin’de benzeri görülen sosyal medya kullanıcılarının takip altına alınması durumu Türkiye’de de yaşanabilir.

Avukat Ok, AKP’nin internet medyası ve sosyal medya üzerinde hakimiyet kurma çabasının 15 Temmuz darbe girişimi sonrasına kadar uzandığını belirterek şunları kaydetti:

“Mevcut iktidar 15 Temmuz’dan beri internet medyası ve sosyal medya üzerinde hakimiyet kurmak istiyor. Son olarak gündeme gelen yasa tasarısına da bir madde koyuldu, ancak gelen tepkiler üzerine madde tekliften çıkarıldı.

“MHP’nin yaptığı teklif ise kişilerin tamamen fişlenmesi, kontrol altına girmesi ve kimlerin hangi sosyal medya aracını kullandığının tespiti ve paylaşımlarının takip edilmesi anlamına geliyor. Teklif ifade özgürlüğü açısından vahim bir durum.

“Sosyal medya ağlarının temsilcilik açması, verilerini Türkiye ile paylaşması bunların tamamı demek kişisel verilerin devletin eline geçmesi demek. Kişisel  verilerin devletin eline geçmesi demek ise ifade özgürlüğüne müdahale alanının genişlemesi demek.”

Suriye’nin İdlib vilayetinde yaşanan can kayıplarının ardından Türkiye’de yaşanan internet kısıtlamalarını hatırlatan Ok, bilginin tekelleşmesinin tehlikeli olduğunu belirtti:

“Türkiye’deki iktidar medyanın yüzde 95’ini kontrol ediyor. Geriye ağırlıklı olarak internet medyası ve sosyal medya kalıyor. Toplumun büyük bir bölümü haberleri internetten ve sosyal medyadan almaya başladı. Aynı zamanda internet bilgilerin çok daha hızlı yayıldığı bir yer.

“Örneğin, Suriye’de askerler hayatlarını kaybettiğinde bizler günlerce kaç askerin hayatını kaybettiğini öğrenemedik. Bunu engellemek için bu dönemde internet bile sekteye uğratıldı. İktidarın amacı bilgiyi kendi tekeline sokmak. Bilgiyi tekeline alarak tüm haberlerin de kendisinden alınmasını istiyor.

“Bilgiyi tekelleştirmek çok tehlikeli bir durumdur. Çin’de benzeri bir durum yaşanmakta ve sosyal medya kullanıcılarının ne yaptıkları tamamen kayıt altına alınıyor. Teklifin kabul edilmesi tam olarak bu duruma yol açacaktır.”